Psikolog Esra Dal, çocukların ruhsal ve duygusal gelişimi açısından oyuncakların çocukların yaşına göre seçilmesi gerektiğini söyledi.

Psikolog Dal, puzzle ve lego gibi beceri gerektiren oyuncakların çocuklara erken yaşlarda verilmemesi gerektiğini ifade etti. Beceri gerektiren oyuncaklarda başarısız olan çocukların ruhsal ve duygusal anlamda kırılmalar yaşadığını aktaran Dal, 0-1 yaş arasında olan çocuklar için bütün duyularına uygun oyuncakların tercih edilmesi gerektiğini dile getirdi.

Dal, “0-1 yaş arasındaki çocuklara eline alabileceği büyüklükte oyuncaklar alınmalı. Dikkat çekici renklerde, ses çıkaran oyuncaklar tercih edilmeli. Çünkü bunlar parmak kaslarını ve el-göz koordinasyonunu geliştirmesine yardımcı olmaktadır.”

Psikolog Dal, çocukların bir yaşından sonraki dönemde daha karmaşık oyuncakları oynayacak duruma geldiğini ve puzzle, oyun hamuru gibi oyuncakların verilmesinin faydalı olacağını dile getirdi. Dal, “2 yaşında olan çocuklar için lego, puzzle ve oyun hamuru gibi yaratıcı düşünceyi geliştiren oyuncaklar tercih edilmelidir. Puzzle seçerken en zor olandan değil az parçalı olandan çok parçalı olana doğru olanlar seçilmelidir. Az parçalı puzzle da çocuk başarılı oldukça öz güveni artar. Bu da çocuğun ruhsal ve duygusal gelişimi açısından çok önemlidir.” dedi.

Çocukların açık uçlu oyuncaklarla (lego) oynaması gerektiğini belirten Dal, bu sayede çocuğun el becerilerinin ve zihninin gelişeceğini ifade etti. Oyuncakların çocuğun önüne atılıp bırakılmasının yanlış olduğuna değinen Dal, anne ve babaların çocuklarına oyuncakların nasıl oynanması gerektiğini göstermeleri gerektiğini vurguladı. Dal, “Oyuncaklar birer araçtır. Onları oynayacak olan çocuk daha önce o oyuncakları görmediği için nasıl oynanacağını da bilmez. Bu yüzden anne ve babanın çocuğuna oyuncakların nasıl oynanacağını öğretmesi gerekmektedir. Diğer taraftan oyuncak ebeveyn ile çocuk arasında bir köprü oluyor. Böylece anne ve baba, çocuğun ruh dünyasına girmiş oluyor. Çocuğun ne anlatmak istediğini anlamaya başlıyorlar.” diye konuştu.

Dal, 2 yaşından itibaren çocuklarının oyununa ortak olacak ebeveynlerin ’siyah ayını getir oynayalım’ diyerek oyuna sözel olarak çağırmaları gerektiğini söyledi. Öte yandan çocukların oyuncak seçimlerinde ebeveynlerin panik yapmaması gerektiğinin antlını çizen Dal, oyuncak seçiminin çocuğunu kişisel tercihi olduğunu söyledi. Dal, “Erkek çocuklarının bebek, kız çocuklarının araba seçmeleri gayet normal davranışlar. Çocuk evde kimi örnek model alıyorsa o önemlidir. Eğer erkek çocuk annesi ile vakit geçiriyorsa, günlere gidiyorsa çocuk kimi örnek alacağını şaşırır. Erkek çocuk babasıyla vakit geçirebiliyorsa korkulacak bir şey yok. Çünkü model olarak babasını örnek alacaktır.” dedi.

Cihan

Paylaş/Kaydet

Türk Tabipleri Birliği (TTB), 19 Ocak Salı günü, Meclis’te görüşülmekte olan Tam Gün Yasa Tasarısını protesto etmek için iş bırakma eylemi yapacak. TTB tarafından daha önce yapılan açıklamada, öncelikli taleplerinin sözkonusu Tasarı’nın acilen geri çekilmesi olduğu belirtilerek, “Eylemimiz hiçbir şekilde halkımıza, hastalarımıza karşı değildir. Sağlık ocaklarında 2 TL, devlet hastanelerinde 10 TL, özel hastanelerde hem 15 TL hem de üstüne “ilave ücret’ ödemek zorunda kalanlar başta olmak üzere uygulanan sağlık politikalarından zarar gören, mağdur olan bütün vatandaşlarımız davetlimizdir” denilmişti.

Paylaş/Kaydet

Erkeklerde kısırlığa yol açan ilginç nedenler var mı?
Spermler için ideal olan sıcaklık 35.5 derece. Sıcak ortamlarda bulunmak sperm sayısını azaltıyor. Örneğin; diz üstü bilgisayarları uzun süre dizlerinin üzerinde kullanan erkeklerin sperm sayısı azalıyor. Sıcak ortamlarda bulunmak sperm üretimini olumsuz etkiliyor, testislerde sperm üretimi için düşük ısı gerekiyor. Hamamda, fırınlarda çalışan veya saunaya sık giden kişilerde sperm sayısında azalma görülüyor.

Riskli meslekler var mı?
Tabii… İşi gereği tarım ilaçlarıyla yakın teması olanlarda kısırlık oranı son derece yüksek. Bu kişilerin maske ile çalışması gerekir. Kişilerin yine işi ya da rahatsızlığı nedeniyle fazlaca radyasyona maruz kalmaları, demir ya da gıda fırını işçileri gibi aşırı sıcak ortamlarda çalışmaları da kısırlık nedeni olabilir. Aşırı sıcak her zaman sperm üretimini olumsuz etkiler. Kısırlık sorunu ile karşı karşıya olan erkeklere kesinlikle, sıcak su banyoları ya da saunaları tavsiye etmeyiz. Ayrıca dar iç çamaşırları da aşırı sıcak oluşturduğu için testis damarlarının genişlemesi sonucu sperm kalitesini azaltabilir.

FİZİKSEL EZİYET GİBİ

Çocuk sahibi olmak istendiğinde en büyük iş kadına düşüyor. Erkekler bir tek sperm veriyor. Erkekler için en zorlu tedavi hangisi?
Çocuk sahibi olamayan bir çift için, özellikle erkek faktörü söz konusu ise; sperm vermek bir kabus! Çünkü bütün bu işlemler, erkek için öncelikle duygusal açıdan, sonra fiziksel olarak eziyete dönüşüyor. Her ne kadar artık kısırlığın sadece kadının değil, çiftin problemi olduğunu kabullenseler ve eşlerinin elini tutup gelseler de, söz konusu kendileri ile ilgili işlemler olunca oldukça zorlanıyorlar. Bu durumdaki baba adaylarından sperm elde etmek için bazen çok uğraşıyoruz. Sperm verme işlemlerinin erkekler için kabusa dönüşmemesi gerekiyor ve bunun tıbbi bir sorun olarak algılanması büyük önem taşıyor.

ÇAPKIN ERKEKTE BİLE SORUN OLUYOR

Sperm olmaması ne demek, iktidarsızlık anlamına mı geliyor?
Erkeğin menisinde canlı veya cansız hiç sperm hücresi olmamasıdır. Bunun iktidarsızlıkla ilgisi yoktur. Seksüel olarak son derece aktif bir erkekte de bu sorun görülebilir. Ama artık bunun bile tedavisi var. TESE ile operasyonla sperm aranıyor, bazen bir tek sperm hücresi bile baba olmak için yeterli oluyor. Ama bu vakalar zor vakalardır ve biraz da şansa ihtiyaç duyulur.

Sperm üretimi ve sperm sayısı artırılabilir mi?
Doğru beslenme, hareketli yaşam, sigara, alkol, kafein alışkanlıklarının kontrolü, mevcut diyabet, tiroid yetmezliği gibi hastalıkların ve hormonal bozuklukların tedavisi, varikosel gibi sorunların cerrahi olarak düzeltilmesi, antioksidan destekler sperm sayısını artırabiliyor.
 
SICAK BANYO BİLE ZARARLI
 
Sigara, alkol ve ilaçlar sperm kalitesini düşürür mü?
Evet. Ayrıca steroid, antidepresan, sulfomidli bazı antibiyotikler, kanser tedavisinde kullanılan kimi ilaçlar da sperm kalitesi, hareketliliği ve üretimi için zararlı olabilmektedir. 
 

ŞEKLİ BOZUK SPERM ERKEKTE KISIRLIK NEDENİ

Erkekte sperm hücrelerinin üretiminde sayısal azlık (oligosperm)

Hareket azlığı (astenosperm) veya yokluğu

Hücrelerin kümelenmeleri (aglütinasyon) gibi nedenler tek başına olabileceği gibi, bütün bu faktörler bir arada da bulunabilir.

SPERM SAYISINI DÜŞÜREN NEDENLER
Bazen sperm hücresi, sperm kanallarının tıkalı olması nedeniyle dışarı çıkamaz (tıkanıklığa bağlı azospermi) veya hücre yapımının olmayışı ile ilgili yapısal azospermi görülebilir. Sperm yapımı ve olgunlaşmasına ait problemler, erkek kısırlığı nedenleri arasında en geniş grubu oluşturur.

Sperm hücreleri, yeterli sayı, şekil veya hareket özelliklerinde olmamaları nedeniyle yumurtayı döllemeyebilirler.

Bazı enfeksiyon hastalıkları üreme organlarını etkileyerek testislerde sperm yapımını bozabilirler.

Ergenlik çağından sonra geçirilen kabakulak hastalığının, yüzde 25 oranında infertiliteye sebep olması en iyi bilinen örnektir.

Hormonal eksiklikler, immünolojik bozukluklar (bazı erkeklerde kendi spermlerine karşı antikorlar oluşturarak sperm hareketleri bozulabilir veya spermlerin başlarından veya kuyruklarından yapışarak hareket yeteneğini kaybedebilir) neden olabilirler.

Varikosel de sperm kalitesini bozabilir. Varikosel, erkek hastalarda yüzde 21-41 oranında görülür.

Çevresel faktörler ve hayat tarzı sperm kalitesini etkileyebilir.

SAĞLIKLI SPERM REÇETESİ
Testislerin ısısının, vücut ısısından 1.5-2 derece daha düşük olması gerekir.

İnmemiş testislerin bir an önce tedavi edilmesi gerekir.

Sıcak banyo, hamam, sauna ve dar pantolonlar vücut ısısını arttırdığı için spermleri olumsuz etkiler.

Estrojen etkisi olan besinler sperm sayısını azaltabiliyor. Denizlerdeki kirlilik nedeniyle kabuklu deniz hayvanlarında cıva, nikel gibi ağır metaller birikiyor ve bu ağır metaller sperm sayısını azaltıyor.

Sigara ve alkol kullanımı, yanlış beslenme alışkanlıkları sonucu görülen aşırı şişmanlık gibi pek çok sosyal neden büyük rol oynuyor.

Yüksek kolesterol, spermin zar yapısını bozduğu için döllenme yeteneğini azaltır ve kısırlığa neden olabilir. Bu nedenle özellikle aşırı yağlı, kolesterolü artırıcı gıdalardan uzak durmak bir erkek için çok büyük önem taşır. (Sabah- Günaydın)

Paylaş/Kaydet