Mehmeterdogan.Com – magazin, haber, siyaset, politika

Cumhuriyet Bayramı 29 Ekim 1923 yılında Türk Devletinin rejimi Cumhuriyet olarak ilan edildi. Bu gün Cumhuriyetimizin ilan edilişinin 88. yılını kutluyoruz.

CUMHURİYET BAYRAMI

Cumhuriyet Bayramı’nın kutlandığı ülkelerde 28 Ekim öğleden sonra ve 29 Ekim tam gün olmak üzere bir buçuk gün resmî tatildir. 29 Ekimlerde stadyumlarda şenlikler yapılır, akşam ise geleneksel olarak fener alayları düzenlenir.

CUMHURİYET ÖNCESİ

Osmanlı Devleti, hüküm sürdüğü 624 yılda 36 padişah tarafından yönetilmiştir.
Padişah, şah, kral, hakan, sultan gibi tek kişiye dayalı yönetim sistemine “mutlakiyet” adı verilmiştir. Mutlakiyet yönetiminde egemenlik kayıtsız şartsız , tek bir kişidedir.
Mutlakiyetle yönetilen ülkelerde ülkeyi yöneten kişiye yardımcı olması için meclis kurulurdu. Meclis üyeleri halkın isteklerini yöneticiye duyurur, yasa tasarısını hazırlardı. Bu yasa taslakları yönetici tarafından benimsendiğinde yasalaşırdı. Bu yönetim biçimi ise “meşrutiyet”tir. Meşrutiyette meclisin yetkileri sembolik düzeyde olabileceği gibi bir cumhuriyetteki kadar geniş de olabilir. Osmanlı Devletinde 1876 ve 1908 yıllarında olmak üzere iki kez meşrutiyet ilan edilmiştir.

İkinci Meşrutiyet’in ilanından 6 yıl sonra, 1914′te I. Dünya Savaşı başlamıştır. Dört yıl süren savaş, İttifak Devletleriyle birlikte olan Osmanlı İmparatorluğunun yenik sayılmasıyla sonuçlanmış ve Osmanlı toprakları İngiltere, Yunanistan, Fransa, İtalya gibi devletler tarafından işgal edilmeye başlamıştır.

CUMHURİYETİN İLANI

Mustafa Kemal Paşa 19 Mayıs 1919′da Osmanlı hükümeti tarafından, bölgede düzeni sağlaması için devletinin bir gemisi ile Samsun’a gönderilmiştir. Ülkenin çoğu ilinde kongreler düzenlemiş ve “Tek bir egemenlik var, o da Milli egemenliktir. Ülkeyi, yine ulusun kendi gücü kurtaracaktır,” ilkesiyle, yurdun her tarafından gelen ulus temsilcilerini 23 Nisan 1920 günü Ankara’da Büyük Millet Meclisi’nde toplamıştır. Meclis Mustafa Kemal Paşa’yı ‘Meclis Başkanı’ seçmiştir. Mustafa Kemal Paşa’nın önderliğinde Büyük Millet Meclisi, Türk Kurtuluş Savaşı’nı başlatmıştır. Halk ve düzenli ordular düşman kuvvetlerine karşı savaş vermiş, omuz omuza mücadele etmiştir.

Kurtuluş Savaşı’nın zaferle sonuçlanmasının ardından TBMM 1 Kasım 1922′de saltanatı kaldırmıştır. Padişah Vahdettin ‘vatan haini’ ilan edilmiş ve yurdu terk etmiştir.
24 Temmuz 1923 günü İsviçre’nin Lozan şehrindeki Lozan Üniversitesi’nde, Türkiye Büyük Millet Meclisi temsilcileri ile İngiltere, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan, Romanya, Bulgaristan, Portekiz, Belçika, SSCB ve Yugoslavya temsilcileri Lozan Barış Antlaşmasını imzalamıştır. Bu antlaşma ile yeni bir devletin temelleri atılmıştır fakat devletin yönetim biçimi henüz belirlenmemiştir.

İkinci dönem Büyük Millet Meclisi, 11 Ağustos’ta ilk toplantısını yapmıştır ve 13 Ekim’de Ankara başkent ilan edilmiştir. Bu dönemde Atatürk egemenliğin ulusa dayandığı bir sistem olan cumhuriyet yönetiminin ilanı için hazırlıklar yapmaya başlamıştı. Atatürk 28 Ekim akşamı yakın arkadaşlarını Çankaya’da yemeğe çağırmış ve “Yarın cumhuriyeti ilan edeceğiz,” demiştir.

29 Ekim günü Atatürk, milletvekilleri ile görüştükten sonra taslağı hazırlanan “Cumhuriyet” önergesini Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne vermiştir. Meclis önergeyi kabul etmiştir ve böylece Türkiye Devletinin yeni yönetimi biçimi Cumhuriyet, yeni ismi “Türkiye Cumhuriyeti Devleti” olarak belirlenmiştir. Atatürk, kurulan Türkiye Cumhuriyetinin ilk cumhurbaşkanı olmuştur. Halk da Cumhuriyetin ilanını sevinç ve coşku ile karşılamıştır.

Cumhuriyette Atatürk’ün de söylediği gibi, egemenlik kayıtsız şartsız ulusundur. Ulus, kendini yönetme yetkisini, kendilerine temsil eden milletvekilleri aracılığı ile kullanır. Cumhuriyet yönetiminde, yurttaşın seçme ve seçilme hakkı vardır. Seçilen temsilciler, yasaları tasarlar ve yöneticileri ulus adına denetler. Ulus, seçimle yöneticileri seçebilir.

BAYRAMIN KABUL EDİLMESİ

29 Ekim 1923’te TBMM, Teşkilât-ı Esasiye Kanunu(1921 Anayasası)’nda yaptığı değişiklikle, devletin yönetim biçimini cumhuriyet olarak ilan etmiştir. Aynı gece bu ilan, atılan 101 pare top ile kutlanmıştır. 1924 yılında ise cumhuriyetin ilanı şenliklerle kutlanmıştır.

2 Şubat 1925′te, Hariciye Vekaleti(Dışişleri Bakanlığı)’nce düzenlenen bir kanun teklifinde 29 Ekim’in bayram olması önerilmiştir. Bu teklif Meclis Anayasa Komisyonu tarafından incelenmiş ve 18 Nisan’da karara bağlanmıştır. 19 Nisan’da ise teklif TBMM tarafından kabul edilmiştir. 628 sayılı bu kanun ile 29 Ekim, 1925′ten itibaren ülke içinde ve dış temsilciliklerde bayram olarak kutlanmaya başlamıştır.

Hürriyet’ten ayrıldıktan sonra Sözcü’de yazmaya başlayan Emin Çölaşan bugünkü yazısında Uğur Dündar’ı da Sözcü’ye davet etti.

Uğur Dündar’la ilişkilerini yazan Emin Çölaşan, kendisinin de Doğan Grubu’ndan Aydın Doğan tarafından kovulduğunu ve aynı şeyin Uğur Dündar’ın başına geldiğini yazdı.

Uğur Dündar’ı öven Çölaşan, Dündar’ı Sözcü’ye davet etti.

Çölaşan şunları yazdı:

“Uğur için de aynı şeyi söylüyorum ve burada onu Sözcü’ye davet ediyorum.

Okuyucularımız da aynı şeyi istiyor.

Uğur’un yeri Sözcü’dür. Onu hepimiz istiyoruz. Bizler için artık para pul önemli değil. Önemli olan özgürce yazabilmek…

Hiçbir baskı görmeden, yazılarını özgürce yazacağı, makaslamadan yayınlayacak tek yer burasıdır.

Belki henüz erken olabilir, belki bayram sonrasını beklemek gerekebilir ama Uğur Dündar’a hem kendi adıma, hem gazetemiz, hem de siz sevgili okuyucularım adına şimdiden “Hoş geldin” demek istiyorum.”

24 yaşındaki Piyade Onbaşı Mesut Kazanç, Erzurum’da yaklaşık 50 bin kişinin katıldığı bir törenle son yolculuğuna uğurlandı. “Kalbim çok ağrıyor, öp de geçsin anne” diye sosyal paylaşım sitesinden mesaj gönderen şehit Piyade Onbaşı Mesut Kazanç’ın bu sözleri arkadaşları tarafından cenaze töreninde pankart olarak taşındı.

İKİ KEZ CENAZE NAMAZI KILINDI
Cuma namazından çıkan şehit babası Şevket Kazanç, bir sandalyede oturarak cenaze namazını beklerken rahatsızlanınca, suyla yüzü yıkandı. Fenalık geçiren şehit yakınlarına 112 Acil servis tarafından müdahale yapıldı. Müftü Vekili Osman Yazıcı’nın kıldırdığı ve onbinlerin katıldığı cenaze namazından sonra vatandaşlardan biri, eksik tekbir getirildiğini belirtti. Bunun üzerine Osman Yazıcı, ikinci kez cenaze namazı kıldırdı. Cenaze törenine Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, bakanlar, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Necdet Özel, kuvvet komutanları ile çok sayıda çelenk gönderdildi.

“NÖBETTE ÇOK ÜŞÜYORUM” DEDİ, YÜN ÇORAP İSTEDİ
Annesi Maşuka Kazanç, komşularıyla sohbet sırasında oğlunu çok özlediğini söyledi. Mesut Kazanç’ın şehit olmadan bir gün önce babası Şevket Kazanç’a telefon açarak, “Buralar geceleri çok soğuk oluyor. Nöbette üşüyorum. Bana yün çoraplar gönderir misiniz? Baba, tezkereyi aldığım gün de otomobil istiyorum” dediği, babasının da “Tamam oğlum, hayırlısı ile tezkereni al gel istediğin otomobili alacağım” yanıtını verdiği ortaya çıktı. Şevkent Kazanç, oğlu için yün çorap aldı ama kargoya vereceği gün ‘şehit düştü’ haberi ile yüreği dağlandı.

Başkent Ankara’da  iki canlı bomba eylemcisinin dolaştığı ihbarını alan emniyet güçleri, il numarası ‘27′ olan sahte plakalı aracın peşine düştü.

Son olarak Dışkapı civarında görüldüğü öne sürülen aracın içinde canlı bomba eylemcilerinin olabileceği şüphesiyle polis, geniş çaplı arama başlattı.

Cihan’ın haberine göre, geçtiğimiz günlerde terör örgütünün Kumrular’da bombalı saldırı düzenlemiş olması ve halen eylemcinin yakalanamaması nedeniyle polis önlemlerini artırdı.

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın geçen hafta pankreas ameliyatı olan annesi Tenzile Erdoğan, tedavi gördüğü hastanede vefat etti.